5 tips om de week (groepsdynamisch) goed door te komen

Na het weekend gaan de meeste scholen weer open en zal er een nieuwe fase ingaan in het onderwijs. Na de fase van online lesgeven zal er op een aangepaste manier lesgegeven worden. De invulling zal per school verschillen. Zo zal de ene school halve dagen open zijn en andere scholen een aantal hele dagen in de week. Wat niet verschilt is het feit dat de afgelopen weken het één en ander heeft gedaan met het welbevinden en groepsvorming van de leerlingen en klas.


De afgelopen week zijn de leerkrachten druk in de weer geweest om de klassen in orde te maken om les te kunnen geven. Voor sommige leerkrachten voelde het alsof ze weer terugkwamen na de zomervakantie. Met dezelfde motivatie en opgewektheid om weer aan de slag te gaan. Op een bepaalde manier is dat ook zo. Natuurlijk is er ook voor de meivakantie lesgegeven, toch voelt het nu alsof ze eindelijk weer kunnen beginnen met lesgeven op een manier die ze het meest gewend zijn.

We weten dat na de zomervakantie de groepsdynamica een grote rol speelt in de groepsvorming. Dat geldt ook voor deze periode. De leerlingen zijn bijna 8 weken fysiek niet naar school zijn geweest. De 5 groepsdynamische fasen van Tuckman (forming, storming, norming, performing en adjourning) zullen versneld doorlopen worden. Het is lastig te voorspellen hoe de groepen zullen reageren in de aankomende dagen. Wat we de afgelopen weken hebben meegemaakt heeft nog niet eerder plaatsgevonden. Door bewust te zijn wat er groepsdynamisch in de groep plaatsvindt, en daar effectief naar te handelen, zorg je er als leerkracht voor dat er een positieve en veilige groepsvorming plaatsvindt.




Hieronder zijn er 5 tips beschreven om de aankomende week goed door te komen waarbij de focus ligt op relatie en het welbevinden van de leerlingen.


Tip 1: Welbevinden van de leerlingen.

Het welbevinden van de leerlingen staat centraal in de eerste dagen. Kinderen zijn heel veerkrachtig maar hebben wel het één en ander meegemaakt. Laat de leerlingen hun verhaal over de afgelopen weken uiten door middel van; rollenspelen, het maken van tekeningen, maken van een vlog, Kahoot, groepsgesprekken of in informele gesprekken. Het is belangrijk dat de leerlingen hun verhaal kunnen delen met anderen. Het geeft, dat wat er gebeurd is, een plekje in het leven van de leerling. Het zorgt er ook voor dat de leerkracht een beeld krijgt van de gemoedstoestand van de leerling.


Tip 2: Samen spelen, samen delen, samen leren.

Zorg dat er vooral ruimte is voor activiteiten die de groepsvorming bevorderen. Spel speelt in de ontwikkeling van het kind een belangrijke rol. Denk aan een spelletjesmiddag, teamsporten en samenwerkingsopdrachten. Maar ook aan actieve werkvormen gedurende de lessen. Op internet zijn er vele samenwerkingsopdrachten te vinden. De scholen zetten verschillende methodes of programma’s in gericht op sociaal emotionele ontwikkeling met daarin mooie actieve werkvormen. Als middel zijn ze goed in te zetten om de groepsvorming te bevorderen. Activiteiten die gericht zijn op het samenwerken bevordert de wederkerigheid en relatie. Speel als leerkracht ook zelf mee. Zo creëer je als leerkracht krachtige leermomenten. Samen spelen en samen delen zorgt voor samen leren.


Tip 3: Duidelijkheid en structuur.

De leerlingen komen uit verschillende situaties weer terug op school. Het veroveren van een plekje in de groep gaat weer beginnen. Net zoals aan het begin van het schooljaar is het belangrijk dat er duidelijkheid, structuur en rust in de groep is. Wees duidelijk in wat je als leerkracht van de leerlingen verwacht als het gaat om gedrag en leerhouding. Welke klassenafspraken zijn er en wat vinden we belangrijk in de omgang met elkaar? Laat dit gedurende de dag herhaald terugkomen. Ook al leidt het gedrag van de leerling niet altijd hiertoe. Het herhalen van gewenst gedrag zorgt voor herkenbaarheid en bevordert de veiligheid en sfeer in de klas.

Zorg als leerkracht voor routine. Dit kan al bij de start van de dag. Normaal gesproken gaven de leerkrachten een hand als de leerlingen binnen kwamen. Dit veranderde naar een ellenboog bij binnenkomst. Nu de 1,5 meter regel is ingevoerd kan dit niet meer maar dat hoeft niet te betekenen dat er bij de start van de dag geen contact kan worden gemaakt. Ook van 1,5 meter kan je contact met de leerling maken en ze verwelkomen door middel van een high five in de lucht, een handschudgebaar of een andere creatieve welkomstgroet. Het zorgt voor routine maar ook voor een warm welkom. Een mooie bijkomstigheid is dat er aan de relatie wordt gewerkt en de leerkracht ziet in welke gemoedstoestand de leerling binnenkomt.

Sommige scholen hebben de groepen verdeeld over twee groepen. Zo kan een groep 5 verdeeld zijn over een groep 5.1 en een groep 5.2. Elke nieuw te vormen groep heeft zijn eigen dynamiek. Hoe groot of klein de groep ook is. Een rekenles voor groep 5.1 kan anders uitpakken als voor groep 5.2 ook al is de lesopbouw hetzelfde. Meerdere factoren kunnen hierin een rol spelen. Accepteer dat elke dag een andere dag kan zijn. Onderzoek waardoor het komt dat de les anders is verlopen en anticipeer hierop door een aanpassing te maken. Laat je niet uit het veld slaan en ga de volgende dag weer vol goede moed aan de slag.


Tip 4: Denk aan het kwetsbare kind.

Ongewenst gedrag bij leerlingen kan voortkomen uit een onveilige thuissituatie zoals; financiële problemen, huiselijk geweld, emotionele verwaarlozing of verslaving bij ouders. De kinderen hebben een trauma opgelopen. Getraumatiseerde kinderen hebben zich gedrag eigen gemaakt dat hen heeft geholpen om te overleven in stressvolle situaties. Vaak ervaren we het gedrag als storend of vervelend. Als leerkracht weet je dat dit gedrag in de klas niet meer functioneel is, maar getraumatiseerde kinderen ervaren de omgeving nog steeds als bedreigend. Ze kiezen er niet voor om zich op deze manier te uiten en te gedragen, het overkomt ze. Gek of storend gedrag is dan een signaal dat het gevoel van onveiligheid van een kind toeneemt.


Wees bewust wat de triggers van een kind kunnen zijn om bepaald gedrag te laten zien. Als je eenmaal weet wat het gedrag van een kind triggert kan je er preventief naar handelen. Je verlaagt als leerkracht de stress die het kind op dat moment ervaart.

Wat een kind steun kan bieden is het maken van een steunplan (Leony Coppens, lesgeven aan getraumatiseerde leerlingen). Een steunplan is een plan wat gemaakt wordt in samenspraak met het kind. In het steunplan worden onder andere de volgende vragen behandeld;

· Dit zijn mijn triggers:

· Hierdoor raak ik van slag:

· Zo merk ik of laat ik zien dat ik me niet veilig of niet fijn voel:

· Dit kan mijn meester of juf het beste doen wanneer ik me niet veilig of fijn voel:

· Dit kan mijn meester of juf het beste niet doen wanneer ik me niet veilig of fijn voel:

Het maken van een steunplan zorgt ervoor dat je als leerkracht informatie krijgt vanuit het kind wat helpt de stress te verlagen. Getraumatiseerde kinderen hebben onvoldoende kunnen leren om zichzelf te reguleren en hebben de leerkracht daar heel hard bij nodig.

Wat vooral helpt om de stress te verlagen is een warme en begripvolle leerkracht. Een leerkracht die gewenst gedrag verlangt, in woord en daad laat zien dat je de leerling als persoon respecteert, maar dat je sommige daden afwijst, vooral ook grenzen stelt en dat je empathie toont. Connect before correct.





Tip 5: Zorg goed voor jezelf.

Leerkracht zijn is vakmanschap. Als leerkracht ben je zelf het middel waardoor leerlingen tot ontwikkeling komen. Let dan ook goed op jezelf. Neem de tijd voor jezelf om tot rust en ontspanning te komen. De aankomende week zal een drukke, spannende, out of your comfort zone week worden. Maar daar vindt ook de magie plaatst. Geef aan wat je moeilijk vindt en geef vooral aan wat je nodig hebt. Schroom niet om hulp te vragen bij je collega’s. Zoek elkaar vooral op om elkaars verhalen te delen. Verhalen die niet alleen over school hoeven te gaan. De vrijdagmiddagborrel is nu nog meer van belang. Uiteraard wel op 1,5 meter afstand of online ;)


Helden

In de afgelopen twee maanden heeft het onderwijs de nodige gedwongen veranderingen moeten ondergaan. Van het lesgeven zoals we het decennia gewend waren, naar online lesgeven en vanaf 11 mei naar het lesgeven in gedeelde groepen of lesgeven op verschillende dagen. Elke keer werd en wordt er een beroep gedaan op de flexibiliteit van leerkrachten, onderwijsondersteunend personeel, Intern Begeleiders en directie. Het onderwijs was één van de laatste beroepen die op slot gingen en één van de eerste beroepen die weer open gaan. Jullie tonen veerkracht en wilskracht. Elke dag maken jullie het verschil voor het kind en dat maakt jullie tot echte helden. BEDANKT.


Hoe ben jij, als leerkracht, de week doorgekomen? Wat werkte voor jou? Laat in een reactie achter hoe je de eerste week ervaren hebt.

153 keer bekeken

Contact 

Europalaan 844
1363 BM Almere
T: 036 53 693 96
E: info@bijzonderjij.nl

arrow&v
Onderwijsadvies
Voor
Studiebegeleiding
Lessen
Orthopedagogiek
Faalangst
Over Bijzonder Jij
Weerbaarheid
  • Facebook
  • Black LinkedIn Icon
  • Twitter
  • Instagram